Przedmowa do Małego Rocznika Statystycznego 1939

By ania

Obecne wydanie Rocznika zamyka pierwsze dziesięć lat jego istnienia. Dziś z całą stanowczością mogę stwierdzić wielką użyteczność tego wydawnictwa. Zamiast przytaczania opinii i przychylnych głosów wystarczy powiedzieć, że nakład Rocznika z 2000 egzemplarzy w 1930 r. dochodzi w 1934, tj. piątym roku istnienia, do 24 000, i w 1938, tj. w dziewiątym roku, do 100 000 egzemplarzy. Tego nie dokonała reklama, której z natury rzeczy przy wydawnictwie tego typu nie mogło być zbyt dużo, lecz stało się to za sprawą odczuwanej przez szerokie koła polskiego społeczeństwa potrzeby posiadania o kraju informacji liczbowych treściwych oraz dotyczących możliwie wszelkich dziedzin życia gospodarczego, społecznego, kulturalnego, politycznego itd.

Mały Rocznik Statystyczny w ciągu dziesięciu lat przeszedł znaczną ewolucję. Będąc początkowo kieszonkową książeczką informacyjną, zawierającą krótkie liczbowe oświetlenie najważniejszych, że tak powiem, wytycznych tematów, rozszerzył kilkakrotnie zakres obejmowanych zagadnień. Większość zagadnień ujął wielostronniej i stał się podręczną encyklopedią, zbiorem podstawowych wiadomości o Polsce, tam gdzie one dają się ująć liczbowo. Krócej mówiąc, w ciągu dziesięciolecia Rocznik Statystyczny mały stopniowo stał się co do swej zawartości Rocznikiem dużym. Gdy ostatni “Rocznik Statystyki Rzeczypospolitej Polskiej” w roku 1930 zawierał 537 tablic dotyczących różnych zagadnień, to obecny Mały Rocznik Statystyczny zawiera 601 tablic. Lecz przytoczenie samej liczby tablic nie mówi jeszcze wszystkiego, należy bowiem mieć na uwadze, że większość tablic obecnego Małego Rocznika jest znacznie bogatsza pod względem tematów i cech w nich zawartych.

Zostało urzeczywistnione pragnienie, które wyraziłem w przedmowie do pierwszego wydania, Małego Rocznika Statystycznego, żeby się przyczynił do “spopularyzowania, pogłębienia i utrwalenia wiadomości o tym, czym jest istotnie dzisiejsza Polska”. Rocznik spopularyzował te wiadomości przez to, że stał się książką znaną i niezbędną dla szerokich kół społeczeństwa polskiego, rozbudowując swoją zawartość pogłębił wiedzę społeczeństwa i wreszcie, dając liczbowe ilustracje porównawcze dla Polski od czasu odzyskania niepodległości, a gdzie to było możliwe od okresów wcześniejszych, dał obraz Polski dynamicznej.

Muszę podkreślić, że rozwój Rocznika stał się możliwy dzięki dołożeniu niemałego trudu ze strony szeregu oddanych współpracowników, którzy w różnym czasie nie szczędzili wysiłków i czasu, aby to pionierskie u nas wydawnictwo uczynić coraz to lepszym.

Pozostaje jeszcze wyrazić nadzieję, że Mały Rocznik, zakańczając obecnie pierwsze dziesięciolecie swojego istnienia i zaczynając w najbliższej przyszłości drugie dziesięciolecie już jako duży Rocznik w małym formacie, w dalszym ciągu i coraz lepiej spełniać będzie zadania zakreślone w roku 1930 w pierwszej przedmowie do wydawnictwa.

Warszawa, w czerwcu 1939 r.

Przewodniczący Komitetu Redakcyjnego
EDWARD SZTURM DE SZTREM
Dyrektor Głównego Urzędu Statystycznego

Tagi: ,